Kanun No. 4982 Kabul Tarihi : 9.10.2003
BIRINCI BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanimlar
Amaç
MADDE 1-Bu Kanunun amaci; wwwkratik ve seffaf
yönetimin geregi olan esitlik, tarafsizlik ve açiklik ilkelerine uygun olarak
kisilerin bilgi edinme hakkini kullanmalarina iliskin esas ve usulleri
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2-Bu
Kanun; kamu kurum ve kuruluslari ile kamu kurumu niteligindeki meslek
kuruluslarinin faaliyetlerinde uygulanir. 1.11.1984 tarihli ve 3071 sayili
Dilekçe Hakkinin Kullanilmasina Dair Kanun hükümleri saklidir.
Tanimlar
MADDE
3-Bu
Kanunda geçen; a)Kurum ve
kurulus:Bu Kanunun 2 nci maddesinde geçen ve kapsama dahil olan bilgi
edinme basvurusu yapilacak bütün makam ve mercileri, b)Basvuru sahibi:Bu Kanun
kapsaminda bilgi edinme hakkini kullanarak kurum ve kuruluslara basvuran gerçek
ve tüzel kisileri, c)Bilgi:
Kurum ve kuruluslarin sahip olduklari kayitlarda yer alan bu Kanun
kapsamindaki her türlü veriyi, d)Belge:Kurum ve kuruluslarin sahip olduklari bu Kanun
kapsamindaki yazili, basili veya çogaltilmis dosya, evrak, kitap, dergi, brosür,
etüt, mektup, program, talimat, kroki, plan, film, fotograf, teyp ve video
kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri
tasiyicilarini, e)Bilgi veya
belgeye erisim:Istenen bilgi veya belgenin niteligine göre, kurum ve
kuruluslarca, basvuru sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyasinin
verilmesini, kopya verilmesinin mümkün olmadigi hallerde, basvuru sahibinin
bilgi veya belgenin aslini inceleyerek not almasina veya içerigini görmesine
veya isitmesine izin verilmesini, f)Kurul: Bilgi Edinme Degerlendirme Kurulunu, Ifade eder.
IKINCI
BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakki ve
Bilgi Verme Yükümlülügü
Bilgi edinme
hakki
MADDE
4-Herkes bilgi edinme hakkina sahiptir. Türkiye`de ikamet eden
yabancilar ile Türkiye`de faaliyette bulunan yabanci tüzel kisiler,
isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlariyla ilgili olmak kaydiyla
ve karsiliklilik ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanirlar.
Türkiye`nin taraf oldugu uluslararasi sözlesmelerden dogan hak ve
yükümlülükleri saklidir.
Bilgi verme
yükümlülügü
MADDE
5-Kurum
ve kuruluslar, bu Kanunda yer alan istisnalar disindaki her türlü bilgi veya
belgeyi basvuranlarin yararlanmasina sunmak ve bilgi edinme basvurularini etkin,
süratli ve dogru sonuçlandirmak üzere, gerekli idari ve teknik tedbirleri
almakla yükümlüdürler. Bu Kanun yürürlüge girdigi tarihten itibaren diger
kanunlarin bu Kanuna aykiri hükümleri uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Bilgi Edinme Basvurusu
Basvuru
usulü
MADDE
6-Bilgi
edinme basvurusu, basvuru sahibinin adi ve soyadi, imzasi, oturma yeri veya is
adresini, basvuru sahibi tüzel kisi ise tüzel kisinin unvani ve adresi ile
yetkili kisinin imzasini ve yetki belgesini içeren dilekçe ile istenen bilgi
veya belgenin bulundugu kurum veya kurulusa yapilir. Bu basvuru, kisinin
kimliginin ve imzasinin veya yazinin kimden neset ettiginin tespitine yarayacak
baska bilgilerin yasal olarak belirlenebilir olmasi kaydiyla elektronik ortamda
veya diger iletisim araçlariyla da yapilabilir. Dilekçede, istenen bilgi veya
belgeler açikça belirtilir. Istenecek bilgi veya belgenin
niteligi
MADDE
7-Bilgi edinme basvurusu, basvurulan kurum ve
kuruluslarin ellerinde bulunan veya görevleri geregi bulunmasi gereken bilgi
veya belgelere iliskin olmalidir. Kurum ve kuruluslar, ayri veya özel bir
çalisma, arastirma, inceleme ya da analiz neticesinde olusturulabilecek türden
bir bilgi veya belge için yapilacak basvurulara olumsuz cevap verebilirler.
Istenen bilgi veya belge, basvurulan kurum ve kurulustan baska bir yerde
bulunuyorsa, basvuru dilekçesi bu kurum ve kurulusa gönderilir ve durum ilgiliye
yazili olarak bildirilir. Yayimlanmis veya kamuya açiklanmis bilgi veya belgeler
MADDE 8-Kurum ve kuruluslarca yayimlanmis veya yayin, brosür, ilan ve
benzeri yollarla kamuya açiklanmis bilgi veya belgeler, bilgi edinme
basvurularina konu olamaz. Ancak, yayimlanmis veya kamuya açiklanmis bilgi veya
belgelerin ne sekilde, ne zaman ve nerede yayimlandigi veya açiklandigi
basvurana bildirilir. Gizli bilgileri ayirarak bilgi veya belge
verme
MADDE 9-Istenen bilgi veya belgelerde, gizlilik
dereceli veya açiklanmasi yasaklanan bilgiler ile açiklanabilir nitelikte
olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayrilabiliyorsa, söz konusu
bilgi veya belge, gizlilik dereceli veya açiklanmasi yasaklanan bilgiler
çikarildiktan sonra basvuranin bilgisine sunulur. Ayirma gerekçesi basvurana
yazili olarak bildirilir. Bilgi veya belgeye
erisim
MADDE
10-Kurum ve kuruluslar, basvuru sahibine istenen belgenin onayli bir
kopyasini verirler. Bilgi veya belgenin niteligi geregi kopyasinin verilmesinin
mümkün olmadigi veya kopya çikarilmasinin aslina zarar verecegi hallerde, kurum
ve kuruluslar ilgilinin; a)Yazili veya basili
belgeler için, söz konusu belgenin aslini incelemesi ve not
alabilmesini, b)Ses kaydi seklindeki bilgi veya
belgelerde bunlari dinleyebilmesini, c)Görüntü
kaydi seklindeki bilgi veya belgelerde bunlari izleyebilmesini, Saglarlar.
Bilgi veya belgenin yukarida belirtilenlerden farkli bir sekilde elde
edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek kosuluyla bu olanak
saglanir. Basvurunun yapildigi kurum ve kurulus, erisimine olanak sagladigi
bilgi veya belgeler için basvuru sahibinden erisimin gerektirdigi maliyet tutari
kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebilir. Bilgi veya
belgeye erisim süreleri
MADDE 11-Kurum ve kuruluslar, basvuru üzerine istenen bilgi veya
belgeye erisimi onbes is günü içinde saglarlar. Ancak istenen bilgi veya
belgenin, basvurulan kurum ve kurulus içindeki baska bir birimden saglanmasi;
basvuru ile ilgili olarak bir baska kurum ve kurulusun görüsünün alinmasinin
gerekmesi veya basvuru içeriginin birden fazla kurum ve kurulusu ilgilendirmesi
durumlarinda bilgi veya belgeye erisim otuz is günü içinde saglanir. Bu durumda,
sürenin uzatilmasi ve bunun gerekçesi basvuru sahibine yazili olarak ve onbes is
günlük sürenin bitiminden önce bildirilir. 10 uncu maddede belirtilen bilgi
veya belgelere erisim için gereken maliyet tutarinin idare tarafindan basvuru
sahibine bildirilmesiyle onbes is günlük süre kesilir. Basvuru sahibi onbes is
günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmis sayilir. Basvurularin
cevaplandirilmasi
MADDE
12-Kurum ve kuruluslar, bilgi edinme basvurulariyla ilgili cevaplarini
yazili olarak veya elektronik ortamda basvuru sahibine bildirirler. Basvurunun
reddedilmesi halinde bu kararin gerekçesi ve buna karsi basvuru yollari
belirtilir. Itiraz usulü
MADDE 13-Bilgi edinme istemi 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen
sebeplerle reddedilen basvuru sahibi, yargi yoluna basvurmadan önce kararin
tebliginden itibaren onbes gün içinde Kurula itiraz edebilir. Kurul, bu konudaki
kararini otuz is günü içinde verir. Kurum ve kuruluslar, Kurulun istedigi her
türlü bilgi veya belgeyi onbes is günü içinde vermekle yükümlüdürler. Kurula
itiraz, basvuru sahibinin idari yargiya basvurma süresini durdurur. Bilgi
Edinme Degerlendirme Kurulu
MADDE 14-Bilgi edinme basvurusuyla ilgili yapilacak itirazlar
üzerine, 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplere dayanilarak verilen
kararlari incelemek ve kurum ve kuruluslar için bilgi edinme hakkinin
kullanilmasina iliskin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme Degerlendirme
Kurulu olusturulmustur. Kurul; birer üyesi Yargitay ve Danistay genel
kurullarinin kendi kurumlari içinden önerecekleri ikiser aday, birer üyesi ceza
hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku alanlarinda profesör veya doçent unvanina
sahip kisiler, bir üyesi Türkiye Barolar Birliginin baro baskani seçilme
yeterliligine sahip kisiler içinden gösterecegi iki aday, iki üyesi en az genel
müdür düzeyinde görev yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet Bakaninin önerisi
üzerine bu Bakanlikta idari görevlerde çalisan hakimler arasindan Bakanlar
Kurulunca seçilecek dokuz üyeden olusur. Kurul üyeligine önerilen adaylarin
muvafakatlari aranir. Kurul Baskani, kurul üyelerince kendi aralarindan
seçilir. Kurul, en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyuldugu her zaman
Baskanin çagrisi üzerine toplanir. Kurul üyelerinin görev süreleri dört
yildir. Görev süresi sona erenler yeniden seçilebilirler. Görev süresi dolmadan
görevinden ayrilan üyenin yerine ayni usule göre seçilen üye, yerine seçildigi
üyenin görev süresini tamamlar. Yeni seçilen Kurul göreve baslayincaya kadar
önceki Kurul görevine devam eder. Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve 6245
sayili Harcirah Kanunu hükümleri sakli kalmak kaydiyla fiilen görev yaptiklari
her gün için uhdesinde kamu görevi bulunanlara (1000), uhdesinde kamu görevi
bulunmayanlara ise (2000) gösterge rakaminin memur aylik katsayisi ile çarpimi
sonucu bulunacak miktarda huzur hakki ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç
herhangi bir kesinti yapilmaz. Kurul, belirleyecegi konularda komisyonlar ve
çalisma gruplari kurabilir; ayrica gerekli gördügü takdirde, ilgili bakanlik ile
diger kurum ve kuruluslarin ve sivil toplum örgütlerinin temsilcilerini bilgi
almak üzere toplantilarina katilmaya davet edebilir. Kurulun sekretarya
hizmetleri Basbakanlik tarafindan yerine getirilir. Kurulun görev ve
çalismalarina iliskin esas ve usuller Basbakanlikça hazirlanarak yürürlüge
konulacak bir yönetmelikle düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakkinin
Sinirlari
Yargi denetimi disinda
kalan islemler
MADDE
15-Yargi denetimi disinda kalan idari islemlerden kisinin çalisma hayatini
ve mesleki onurunu etkileyecek nitelikte olanlar, bu Kanun kapsamina dahildir.
Bu sekilde saglanan bilgi edinme hakki islemin yargi denetimine açilmasi
sonucunu dogurmaz. Devlet sirrina iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 16-Açiklanmasi halinde
Devletin emniyetine, dis iliskilerine, milli savunmasina ve milli güvenligine
açikça zarar verecek ve niteligi itibariyla Devlet sirri olan gizlilik dereceli
bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakki kapsami disindadir. Ülkenin ekonomik
çikarlarina iliskin bilgi veya belgeler
MADDE
17-Açiklanmasi ya da zamanindan önce
açiklanmasi halinde, ülkenin ekonomik çikarlarina zarar verecek veya haksiz
rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsami
disindadir. Istihbarata iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 18-Sivil ve askeri
istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine iliskin bilgi veya belgeler, bu
Kanun kapsami disindadir. Ancak, bu bilgi ve belgeler kisilerin çalisma
hayatini ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte ise, istihbarata iliskin bilgi
ve belgeler bilgi edinme hakki kapsami içindedir. Idari sorusturmaya iliskin
bilgi veya belgeler
MADDE 19-Kurum ve kuruluslarin yetkili birimlerince yürütülen idari
sorusturmalarla ilgili olup, açiklanmasi veya zamanindan önce açiklanmasi
halinde; a)Kisilerin özel hayatina açikça haksiz
müdahale sonucunu doguracak, b)Kisilerin veya
sorusturmayi yürüten görevlilerin hayatini ya da güvenligini tehlikeye
sokacak, c)Sorusturmanin güvenligini tehlikeye
düsürecek, d)Gizli kalmasi gereken bilgi
kaynaginin açiga çikmasina neden olacak veya sorusturma ile ilgili benzeri bilgi
ve bilgi kaynaklarinin temin edilmesini güçlestirecek, Bilgi veya belgeler,
bu Kanun kapsami disindadir. Adli sorusturma ve kovusturmaya iliskin bilgi
veya belgeler
MADDE
20-Açiklanmasi veya zamanindan önce açiklanmasi halinde; a)Suç islenmesine yol açacak, b)Suçlarin önlenmesi ve sorusturulmasi ya da suçlularin
kanuni yollarla yakalanip kovusturulmasini tehlikeye düsürecek, c)Yargilama görevinin geregince yerine getirilmesini
engelleyecek, d)Hakkinda dava açilmis bir kisinin
adil yargilanma hakkini ihlal edecek, Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu
Kanun kapsami disindadir. 4.4.1929 tarihli ve 1412 sayili Ceza Muhakemeleri
Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayili Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu,
6.1.1982 tarihli ve 2577 sayili Idari Yargilama Usulü Kanunu ve diger özel kanun
hükümleri saklidir. Özel hayatin gizliligi
MADDE
21-Kisinin izin verdigi haller sakli kalmak
üzere, özel hayatin gizliligi kapsaminda, açiklanmasi halinde kisinin saglik
bilgileri ile özel ve aile hayatina, seref ve haysiyetine, mesleki ve ekonomik
degerlerine haksiz müdahale olusturacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakki
kapsami disindadir. Kamu yararinin gerektirdigi hallerde, kisisel bilgi veya
belgeler, kurum ve kuruluslar tarafindan, ilgili kisiye en az yedi gün önceden
haber verilerek yazili rizasi alinmak kosuluyla açiklanabilir. Haberlesmenin
gizliligi
MADDE 22-Haberlesmenin gizliligi esasini ihlal edecek bilgi veya
belgeler, bu Kanun kapsami disindadir. Ticari sir
MADDE 23-Kanunlarda ticari sir
olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluslar tarafindan gerçek
veya tüzel kisilerden gizli kalmasi kaydiyla saglanan ticari ve mali bilgiler,
bu Kanun kapsami disindadir. Fikir ve sanat eserleri
MADDE 24-Fikir ve sanat
eserlerine iliskin olarak yapilacak bilgi edinme basvurulari hakkinda ilgili
kanun hükümleri uygulanir. Kurum içi düzenlemeler
MADDE 25-Kurum ve kuruluslarin,
kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalarina
iliskin düzenlemeler hakkindaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkinin
kapsami disindadir. Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum
çalisanlarinin bilgi edinme haklari saklidir. Kurum içi görüs, bilgi notu ve
tavsiyeler
MADDE 26-Kurum ve kuruluslarin faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri
görüs, bilgi notu, teklif ve tavsiye niteligindeki bilgi veya belgeler, kurum ve
kurulus tarafindan aksi kararlastirilmadikça bilgi edinme hakki
kapsamindadir. Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik, tibbi, mali, hukuki ve
benzeri uzmanlik alanlarinda yasal olarak görüs verme yükümlülügü bulunan kisi,
birim ya da kurumlarin görüsleri, kurum ve kuruluslarin alacaklari kararlara
esas teskil etmesi kaydiyla bilgi edinme istemlerine açiktir. Tavsiye ve
mütalaa talepleri
MADDE 27-Tavsiye ve mütalaa talepleri bu Kanun kapsami
disindadir. Gizliligi kaldirilan bilgi veya belgeler
MADDE 28-Gizliligi kaldirilmis olan bilgi veya
belgeler, bu Kanunda belirtilen diger istisnalar kapsamina girmiyor ise, bilgi
edinme basvurularina açik hale gelir.
BESINCI BÖLÜM
çesitli ve Son Hükümler Ceza
hükümleri MADDE 29-Bu Kanunun uygulanmasinda ihmali, kusuru veya kasti bulunan memurlar
ve diger kamu görevlileri hakkinda, isledikleri fiillerin genel hükümler
çerçevesinde ceza kovusturmasi gerektirmesi hususu sakli kalmak kaydiyla, tabi
olduklari mevzuatta yer alan disiplin cezalari uygulanir. Bu Kanunla erisilen
bilgi ve belgeler ticari amaçla çogaltilamaz ve kullanilamaz. Rapor
düzenlenmesi
MADDE 30-Kurum ve kuruluslar, bir önceki yila ait olmak
üzere; a)Kendilerine yapilan bilgi edinme basvurularinin
sayisini, b)Olumlu cevaplanarak bilgi veya
belgelere erisim saglanan basvuru sayisini, c)Reddedilen basvuru sayisi ve bunlarin dagilimini gösterir istatistik
bilgileri, d)Gizli ya da sir niteligindeki
bilgiler çikarilarak ya da bu nitelikteki bilgiler ayrilarak bilgi veya
belgelere erisim saglanan basvuru sayisini, e)Basvurunun reddedilmesi üzerine itiraz edilen basvuru sayisi ile
bunlarin sonuçlarini, Gösterir bir rapor hazirlayarak, bu raporlari her yil
Subat ayinin sonuna kadar Bilgi Edinme Degerlendirme Kuruluna gönderirler.
Bagli, ilgili ve iliskili kamu kurum ve kuruluslari raporlarini bagli, ilgili ya
da iliskili olduklari bakanlik vasitasiyla iletirler. Kurul, hazirlayacagi genel
raporu, söz konusu kurum ve kuruluslarin raporlari ile birlikte her yil Nisan
ayinin sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Bu raporlar takip
eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanliginca kamuoyuna
açiklanir. Yönetmelik
MADDE 31-Bu Kanunun uygulanmasi ile ilgili esas ve usullerin belirlenmesine
iliskin yönetmelik, Kanunun yayimini takip eden alti ay içinde Basbakanlik
tarafindan hazirlanarak Bakanlar Kurulunca yürürlüge konulur.
Yürürlük
MADDE 32-Bu Kanun yayimi tarihinden itibaren alti ay sonra yürürlüge
girer. Yürütme
MADDE 33-Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür.
